Uyku Apnesi Nedir Belirtileri Ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir

Uykuya Neden İhtiyaç Duyarız

Günlük aktiviteler sırasında harcanan enerjiyi geri kazanmak, konuşma, hafıza ve esnek düşünme gibi değerlerimizin normal değerlerde devam etmesi için uykuya ihtiyaç duyarız. Uykusuz kalmamız durumunda unutkanlık, dalgınlık, vücudumuzda rahatsızlık hissetmek, konsantrasyon bozukluğu, duygusal bozukluklar, odaklanamama ve fiziksel bozukluklar gibi durumlar ortaya çıkabilir. Bu yazımızda önemli bir rahatsızlık olan Uyku Apnesi Nedir Belirtileri Ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir konulu yazımızı inceleyeceğiz.

Uyku Apnesi Nedir

Kısaca Uyku Apnesi Nedir

Uykuda nefes durması ve aşırı horlama şeklinde ortaya çıkan önemli bir rahatsızlıktır. Uyku esnasında en az 10 saniye süreyle nefes durması uyku apnesi olarak adlandırılır. OSAS olarak nitelendirilen bu hastalığın üç aşaması vardır. Hafif Osas, Orta Osas ve Ağır Osas olarak adlandırılan aşamaları vardır.

Apne Nedir

Uykuda solunun için burun ve ağızdan alınan havanın doğru bir şekilde alınıp verilememesi ve hava akımının en az 10 saniye ve daha fazla süre ile kesilmesi olarak tanımlanabilir.

Hipopne Nedir

Uyku esnasındaki solunumda en az 10 saniye ve daha fazla süre ile hava alış verişinin %50 azalması ve bununla birlikte kanda bulunan oksijen satürasyonunun  %3 azalmasıdır.

AHİ Apne Hipopne İndeksi Nedir

Uyku laboratuvarında yapılan Uyku Testi sırasında oluşan apne ve hipopne sayılarının saat olarak uyku saatine bölünmesi ile oluşan değerdir. Yani saat başına düşen oksijen düşmelerinin eşlik ettiği apne ve hipopne sayılarını ifade eder.

Uyku Testi

Osas Nedir Ve Aşamaları Nelerdir

OSAS, (Obstructive Sleep Apnea Syndrome) yani Obstrüktif Uyku Apne Sendromu, uykuda meydana gelen solunumu sağlayan hava yolunun daralması veya kapanması sonucunda soluk alıp vermede oluşan kesilmeler şeklinde tanımlana bilir. Polisomnografi adı verilen uyku testi ile teşhisi konulur. Osas aşamaları;

Hafif Osas

Uyku testleri sonucunda oluşan AHİ değerleri 5 ile 15 arasında çıkıyorsa hafif uyku apnesi yani Hafif OSAS olarak nitelendirilir.

Orta Osas

 Uyku testleri sonucunda oluşan AHİ değerleri 15 ile 30 arasında bir değerde ise orta uyku apnesi yani orta OSAS olarak nitelendirilir.

Ağır Osas

Uyku testleri sonucunda oluşan AHİ değerleri 30 ve üzerinde değerler çıkıyorsa ağır apne yani ağır OSAS olarak nitelendirilir.

Uyku Apnesi Türleri Nelerdir

Uyku apnesinin üç temel türü bulunmaktadır. Bunlar Obstrüktif yani Tıkayıcı, Santral yani Beyindeki solunum bozukluklarına bağlı, Miks yani bileşik ikisinin karışımı şeklindedir.

Tıkayıcı ( Obstrüktif) Uyku Apnesi  

Üst solunum yollarının tıkanması ile oluşan bir hastalıktır. Vücudun uykuya geçmesi ile boğazdaki yumuşak dokular gevşer ve nefes alıp verme sırasında solunum yolu tıkanır. Buna bağlı olarak akciğerlere yeterli hava girişi engellenir. Dil kökü ve yutak bölgesindeki darlığın fazla olduğu boyutlarda hastalık ağırlaşır. Nefes durmaları onlu ve hatta yüzlü rakamları bulabilir. Bu nefes durmaları esnasında beyin ve diğer organlar yeterli oksijen alamaz. Tıkayıcı uyku apnesi oluşan apnelerin büyük çoğunluğunu oluşturur. %80 gibi bir oranda görülmektedir. Erkeklerde kadınlara oranla daha fazla rastlanmaktadır.

Bu hastalık genellikle şişman ve göbekli kişilerde görülmektedir. Fakat sadece kilolu kişilerde görülür diyemeyiz. Zayıf kişilerde de bu hastalık görülebilir. Üst solunum yollarında büyük dil, yüksek ve sert damak, sarkık yumuşak dokular, uzun küçük dil, büyük bademcikler, büyük burun ve geniz etleri, alerjiye bağlı burunda meydana gelen şişlikler hastalığa sebep olan etmenlerdir.

Santral (Merkezi) Uyku Apnesi

Oluşan apnelerin sadece % 2’lik kısmını oluşturan ve nadir görülen bir apne türüdür. Nefes alıp verdiğimiz solunum yolunu kontrol eden kasların beyindeki ilgili bölümden yeterli sinyaller alamaması sonucu ortaya çıkar. Apne sonucunda kanda bulunan oksijen miktarı azalır ve karbondioksit miktarı artar. Bu vaziyet ilerlerse kişi kendiliğinden uykudan uyanmaya zorlanır. Bu uyanmalar olmaz ise hayati tehlike artar.

Bileşik (Karışık) Uyku Apnesi   

Tıkayıcı apne ve santral apne bir arada görülür. Apnelerin %18’lik kısmını oluşturur. İlk olarak tıkayıcı uyku apnesi belirtileri gözükür. Bu apne türü tedavi edilince merkezi uyku apnesi belirtileri ortaya çıkar. Bu apne çeşidi uzun yıllardır gözlemlenmiş ve uzmanlar tarafından kategorize edilmiştir.

Uyku Apnesi Belirtileri

  • Ağız kuruluğu
  • Aşırı ve gürültülü horlama
  • Aşırı sinirlilik
  • Baş Ağrıları
  • Baş ve boyunda terleme
  • Dalgınlık
  • Depresif haller
  • Dikkat eksikliği
  • Gece öksürükleri
  • Gece sık idrara çıkma
  • Gece terleme
  • Gerginlik
  • Gündüz uyku hali
  • İktidarsızlık
  • Kilo alma
  • Sabahları kendine zor gelme
  • Sürekli yorgunluk
  • Tansiyonda yükseklik
  • Uykudan boğulma hissiyle kalkma
  • Unutkanlık

Uyku Apnesini Arttıran Risk Faktörleri

  • Alkol
  • Boyun çevresinin kısa ve kalın olması
  • Cinsiyet
  • Diğer hastalıklar
  • Obezite
  • Sigara
  • Yaş

Uyku Apnesi Tedavi Yöntemleri

Osas tedavi sürecinde hastalar kilolu ise mutlaka diyetisyen kontrolünde kilo vermesi önerilir. Hastalığa göre cerrahi müdahale, basınçlı hava veren cihazların kullanımı ve ağız içi ekipman kullanımı için kulak burun boğaz hekimi tarafından değerlendirilmelidir.

OSAS

Cerrahi Müdahale

Solunun alış verişini zorlaştıran fiziksel problemler cerrahi müdahaleler ile düzeltilebilir. Bu fiziksel problemler;

  • Normalden büyük bademcikler
  • Sarkmış yumuşak dokular
  • Normalden büyük küçük dil
  • Geniz etleri
  • Nazal polipler
  • Burun eğriliği
  • Burun etleri

Basınçlı Hava Cihazları Kullanımı

CPAP (Continuous Positive Airway Pressure) adı verilen sürekli pozitif hava sağlayan özel bir cihaz ile solunum yolu açık tutulur. Hava basıncı sağlayan bir gövde ve hortum yoluyla burun veya ağız burun maskesine bağlı olarak uyurken uyku esnasında kullanılır. Sağladığı sürekli hava basıncı sayesinde solunumun tıkanmasını engeller ve vücudun gerekli oksijeni almasını sağlar. CPAP cihazına uyum göstermeyen hastalarda BPAP (Bilevel Positive Airway Pressure)adı verilen iki seviyeli pozitif hava sağlayan cihaz kullanılır. BPAP cihazı ile nefes verme esnasında nefes alama esnasına göre daha düşük basınç uygulanmaktadır.

Ağız İçi Uygulamalar

Ağız içine yerleştirilen bu ekipmanlar üst solunum yolu çapını arttırarak solunumu kolaylaştırmak amacı ile üretilmiştir. Uyku esnasında ağız içine takılarak üst solunum yolunun pozisyonunu değiştirerek hava yolu direncini düşürmeyi amacı ile kullanılır. Dili önde tutan araçlar ve çeneyi önde tutan araçlar olarak iki çeşidi bulunur.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ